گیاه اسطوخودوس خشک 50 گرمی

بشنوید: پادکست محصول اسطوخودوس ایرانی

گیاه اسطوخودوس ایرانی :

گیاه اسطوخودوس با نام علمی (Lavandula angustifolia)، یک گیاه گلدار از خانواده نعنائیان (Lamiaceae) و بومی مدیترانه و کشورهای اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، کرواسی است. نام‌های رایج آن شامل اسطوخودوس، اسطوخودوس واقعی و اسطوخودوس انگلیسی (گرچه بومی انگلستان نیست)؛ و همچنین اسطوخودوس باغی، اسطوخودوس معمولی و اسطوخودوس برگ‌باریک است.

گیاه اسطوخودوس ایرانی، گیاهی معطر است که در طب سنتی ایرانی، یونانی و اروپایی جایگاه ویژه‌ ای دارد. این گیاه به‌ دلیل رایحه‌  آرامش‌‌بخش و خواص دارویی فراوان، به‌ ویژه برای اعصاب و مغز شناخته شده است. در ایران، نوع بومی آن با نام‌ هایی چون شاه‌اسپرم رومی، اسطوقودوس یا شَکوفه لاواند نیز شناخته می‌شود.

خاستگاه این گیاه در ایران ، در مناطق کوهستانی مانند همدان، کرمان، خراسان، لرستان و زاگرس مرکزی می‌روید. به‌ صورت پرورشی نیز در برخی مزارع گل‌های دارویی ایران ، نیز کشت می‌شود.
برگ ها، گلبرگ های بنفش رنگ و سرشاخه های این گیاه از جمله بخش هایی از این گیاه است که برای درمان بیماری های مختلف از سوی درمانگران طب سنتی توصیه شده است. درمانگران طب سنتی مصرف چای اسطوخودوس را یکی از بهترین داروهای گیاهی برای تقویت معده و افزایش عملکرد آن می دانند.

این گیاه یک درختچه بسیار معطر است که ارتفاع آن به ۱ تا ۲ متر می‌رسد. برگ‌های آن همیشه‌سبز، به طول ۲ تا ۶ سانتی‌متر و عرض ۴ تا ۶ میلی‌متر هستند. گل‌ها معمولاً به رنگ بنفش یا توسی، بر روی خوشه‌هایی به طول ۲ تا ۸ سانتی‌متر در بالای ساقه‌های باریک و بدون برگ به طول ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر تولید می‌شوند.

این گیاه، معمولاً به عنوان یک گیاه زینتی کشت می‌شود. و به دلیل گل‌های رنگارنگ، عطر و توانایی بقا با مصرف کم آب محبوب است.
در خاک دائماً مرطوب به خوبی رشد نمی‌کند و ممکن است از زِه‌کشی بهتر که توسط مالچ‌های غیرآلی مانند شن فراهم می‌شود، بهره‌مند شود.
این گیاه در آب و هوای مدیترانه‌ای مشابه زیستگاه بومی خود، که با زمستان‌های مرطوب و تابستان‌های گرم مشخص می‌شود، بهترین عملکرد را دارد.

خواص اسطوخودوس :

اسطوخودوس گیاه شگفت انگیزی است که در درمان اختلالات جزئی خواب، موثر عمل می کند. این گیاه به خاطر این که سردرد، اضطراب و ناراحتی های عصبی را برطرف می سازد، خواب راحتی را به شما هدیه می دهد. بدین ممنظور قبل از خواب یک فنجان دمنوش اسطوخودوس میل کنید.

گیاه اسطوخودوس به خاطر خواصش در رفع سردرد و همچنین میگرن شهرت بسیاری دارد؛ مصرف این گیاه به صورت چای استرس را از بین می برد و این امر تاثیر آن را در مبارزه با سردرد بیشتر می کند.

همچنین درمان کننده سرگیجه و ضعف عمومی بدن می باشد. جوشانده این گیاه ادرار آور بوده و در کاهش دادن تب موثر می باشد. مصرف این گیاه به صورت چای در تقویت معده و رفع حالت تهوع موثر است.

مهم‌ ترین فواید گیاه اسطوخودوس ایرانی:

• آرام‌ بخش اعصاب، ضد اضطراب و ضد افسردگی
• تقویت حافظه و تمرکز
• ضد تشنج و ضد صرع (در طب سنتی)
• درمان بی‌ خوابی و استرس
• ضد نفخ، تقویت معده و بهبود هضم
• پاک‌سازی مغز از رطوبت و سردی
• تسکین سردردهای ناشی از سردی یا تنش
• ضد اسپاسم و شل‌ کننده عضلات
• ضد عفونی‌ کننده و ضد التهاب پوست

توجه :

• اسطوخودوس گیاهی است بی ضرر که همه می توانند از آن استفاده کنند فقط برای اشخاص صفراوی خوب نیست و باعث آشفتگی می شود اینگونه افراد باید آن را با سکنجبین میل کنند.
• در صورت زیاده روی احتمال این وجود دارد که اسطوخودوس تاثیر معکوس داشته باشد و به جای آرام بخشی باعث تحریک اعصاب شود.
• در دوران بارداری مصرف مقدار بسیار کم اسطوخودوس به صورت دمنوش و چای می تواند بی خطر باشد ولی در هر حال در این مورد حتما باید با پزشک خود مشورت کنید و مطمئن شوید که به این گیاه دارویی قوی حساسیت ندارید و یا از لحاظ هورمونی برای شما مضر نیست.

طرز تهیه دمنوش اسطوخودوس :

روش‌ های رایج استفاده:

• دمنوش: یک قاشق غذاخوری از برگ و گل های خشک شده گیاه را به همراه دو قاشق عسل و دو لیوان آب جوش داخل یک قوری بریزید و روی کتری یا سماور قرار دهید تا دم بکشد؛ بعد از 15 دقیقه دمنوش اسطوخودوس آماده است و شما از بوی مطبوع آن لذت خواهید برد.
• عرق اسطوخودوس: روزی یک تا دو بار، نصف لیوان
• روغن یا بخور اسطوخودوس: برای ماساژ یا بخور آرام‌ بخش شبانه
• استفاده در بالش یا کیسه خواب: برای رفع بی‌ خوابی
• ترکیب در دمنوش‌ های ترکیبی: همراه با بادرنجبویه، گل گاو زبان، سنبل‌الطیب

چه افرادی بهتر است از گیاه اسطوخودوس ایرانی استفاده کنند و چه کسانی نه؟

مناسب برای:

• افرادی با اضطراب، وسواس، افسردگی، یا بی‌ خوابی
• کسانی که دچار سردی مغز، ضعف حافظه یا کندی ذهن هستند
• افرادی با نفخ یا اختلالات گوارشی عصبی
• نوجوانان، دانش‌آموزان و سالمندان (برای تمرکز و آرامش)

احتیاط یا منع برای:

• زنان باردار (مصرف زیاد ممکن است رحم را تحریک کند)
• افراد با مزاج خیلی گرم (ممکن است بی‌ قراری ایجاد کند)
• در مصرف زیاد ممکن است باعث خشکی زیاد یا سردرد شود
• کودکان زیر ۲ سال (بهتر است با مشورت مصرف شود)

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری گیاه اسطوخودوس 

• گیاه اسطوخودوس خشک: در ظرف شیشه‌ ای یا فلزی، دور از نور و رطوبت
• عرق گیاه: در یخچال یا جای خنک، دربسته و دور از تابش مستقیم آفتاب
• روغن اسطوخودوس: در شیشه تیره‌ رنگ، در جای خنک
• ماندگاری گیاه خشک: ۸ تا ۱۲ ماه
• ماندگاری عرق یا روغن: حدود ۶ ماه پس از باز شدن درب

پیشنهاد استفاده یا ترکیب با گیاهان دیگر

برای آرامش، پاکسازی ذهن یا درمان مشکلات گوارشی، می‌ توان آن را با این گیاهان ترکیب کرد:

• گل گاو زبان: آرام‌ بخش و مناسب قلب و اعصاب
• بادرنجبویه: ضد اضطراب و نشاط‌ آور
• سنبل‌ الطیب: برای درمان بی‌ خوابی و استرس
• عسل طبیعی: برای تقویت مزاج و بهبود طعم
• نعنا فلفلی یا رازیانه: برای بهبود هضم و کاهش نفخ